دریچه دوربین 3 عکاس جوان زنجانی بر عاشورای بیجار
• مردم و سوژههای انسانی برایم بسیار مهم است. با توجه به وجود زیرشاخههای موجود در رشته عکاسی به صورت ناخودآگاه به سوی عکاسی مردم کشیده شدم و عکسهایم همیشه مردمی میباشند.
گلگیران بیجار، در قاب تصویر
مریم مرادخانی ـ انگشتهای اشاره مردان در حجم هوای سرد زمستانی بر هوا برخاسته است. پیشانیبندهای یاحسین و شالهای سبزشان را به زحمت از زیر لایههای گل میتوان دید، صدای «یاحسین»، «یا حسین»شان از بین ویزور دوربینها گذر کرده و به گوش میرسد پنداری پاسخی است به «هل من ناصر ینصرنی» حسین در زمان خودش.
پیراهنهای مشکی و ریشهای انبوه مردان چنان به گل آراسته شده و ترک خوردهاند که گویی تندیسهای گلی در حال سماع اندک آتش ایمان درونشان به شور تظاهرات بیرونیشان گره خورده است و خویش را در قاب کوچک دوربین به یادگار گذاشتهاند.
پرترههای مردان، زنان روبند زده گلی، وانتهای پر از گل، برای آراستنشان در روز عاشورای حسینی محیاست. انگار زمین و زمان بر سر و سینه زدن مردم در این زمانه برای حسین محیاست. اینجا عطر خاک باران خورده از هزار عبیر خوشبوتر است و گویی مردم خود را به اصلشان پیوند میزنند ... .
***
32 روایت از مراسم گلگیران مردم بیجار در عاشورای حسینی، به وسیله دوربینهای السانا حسینی، مسعود بهروان و سالار نیرهدی، برفراز دیوارهای گالری هنر فرهنگسرای امام (ره) نقش بسته است.
32 روایت عکسگونه از هویت دینی و مذهبی مردم بیجار، به قاب دوربین این سه عکاس جوان نشسته است.
سالار نیرهدی، یکی از عکاسان این نمایشگاه است که وانت آبی مالامال از گل را با حضور مرد جوان عزاداری به تصویر کشیده است.
نیرهدی درباره این عکس میگوید: در چند روز بازدید از این نمایشگاه، بازدیدکنندگان بر روی این عکس تأمل کردهاند، من در این مراسم بیشتر به وقایع حاشیهای و بکر مراسم گلگیران بیجار توجه داشتهام، هرچند در کنار همین وانت، عزاداری در جریان بود.
نیرهدی که در حیطه عکاسی خبری نیز فعالیت میکند، درباره چرایی پرداختن به حاشیههای مراسم میگوید: بسیاری از عکاسان به جریان عزاداری بیش از پیش توجه داشتند و به حواشی مراسم کمتر توجه میکردند.
این عکاس معتقد است که این عکس به کامل کردن این مجموعه کمک شایانی میکند و حتی اگر بازدیدکنندگان از کل مراسم گلگیران اطلاعاتی داشته باشند، این عکس به تنهایی گویای تمام ماجراست.
سالار نیرهدی، عکاس برگزیده سازمان میراثفرهنگی درباره حال و هوای خودش در حین عکاسی از این سوژه میگوید: فرد داخل وانت که گلهای آماده را به عزاداران میداد، چند دقیقهای دست از کار کشیده بود و در گوشهای از وانت دست روی صورت گذاشته و عزاداری میکرد، حس آن شخص مرا به عکسگرفتن از این سوژه ترغیب کرد.
• مردم محور تصاویر
نیرهدی درباره اهمیت سوژه در عکاسی معتقد است: در عکاسی سوژه مؤلفه مهمی میباشد. مشکل برخی عکاسان که هر ساله از مراسم حسینیه زنجان عکس میگیرند این است که هر سال سوژههایی را عکسبرداری کرده و برایشان عادی میشود، اما عکاسان تازهوارد به حیطه عکسبرداری در آن مراسم مسائلی را میبینند که عکاسان دیگر به آنها توجه نمیکنند.
این عکاس جوان همین عامل را دلیل سفرشان به بیجار میداند و ادامه میدهد: به دو علت برای عکاسی از مراسم گلگیران به بیجار رفتیم؛ اول به دلیل رابطه دوستانه با عکاسان استان کردستان و همچنین داشتن ظرفیت حضور عکاسان در آن خطه و دوم به این دلیل که عکاس مستند میبایست این جریانات را ثبت کند. زیرا ممکن است شکل برگزاری این واقعه بعد از 10 سال عوض شود، پس ثبت این لحظات برای نسلهای بعدی ضروری به نظر میرسد. سالار نیرهدی که در سال 1363 در زنجان متولد شده است و هماکنون در رشته مدیریت ادامه تحصیل میدهد، درباره نحوه ورودش به دنیای عکاسی میگوید: از طریق علاقه وارد این شغل شدم، هماکنون عکاس خبری خبرگزاریهای استان و روزنامه جامجم میباشم، به عکاسی خبری علاقهمندم اما عکاسی در عرصه مستند اجتماعی با محوریت مردم را بیشتر میپسندم.
کودک، زن، مرد، پیر و جوان و مردم جزو لاینفک عکسهای سالار نیرهدی هستند. او در این باره میگوید: مردم و سوژههای انسانی برایم بسیار مهم است. با توجه به وجود زیرشاخههای موجود در رشته عکاسی به صورت ناخودآگاه به سوی عکاسی مردم کشیده شدم و عکسهایم همیشه مردمی میباشند.
• نگاه و دیدن در عکس
به یکی دیگر از عکسهای سالار نیرهدی میرسم. عکس، مردی را نشان میدهد که گل بر سر و روی خود مالیده و دستش به سوی نقطهای دراز شده است.
نیرهدی در توضیح این عکس میگوید: این فرد مقداری گل را به شانههای تماشاگران میمالید و وقتی به سمت من آمد و دستش به سوی من دراز شد، بلافاصله از وی عکس گرفتم.
این عکاس جوان، درباره کارهای گروهی میگوید: کمتر از دو ماه گذشته برای عکاسی به بیجار رفتیم و با تکیه بر کارگروهی و پشتکار توانستیم از عکسهای گرفته شده نمایشگاهی دایر کنیم.
این عکاس خبری در ادامه درباره واکنش بازدیدکنندگان از نمایشگاه اظهار میدارد: برخی از افراد بازدیدکننده معتقد بودند که نمایش این عکسها و حتی گلگیران مردم بیجارنوعی هنجارشکنی است و برخی نیز این هویت دینی مردم را میپسندیدند، اما من و دیگر دوستانم در این گروه کاملاً بیطرفانه و تنها برای معرفی و نشاندادن این مراسم به آنجا رفتیم و قضاوت و برداشتها را به عهده بیننده گذاشتیم.
سالار نیرهدی، پس از پارهای توضیحات درباره عکسها، فرق عکسگرفتن و عکاسی را مثل نگاه کردن و دیدن میداند و میگوید: همه به سوژهها نگاه میکنیم ولی گاه آنها را نمیبینیم، ولی کسی که آن را میبیند، سوژه را موشکافی میکند. به همین دلیل زمان زیادی لازم است تا به عکاسی کردن برسیم.
این عکاس، در ادامه به عکسهای دیجیتال و آنالوگ میپردازد و معتقد است عکس آنالوگ حس عمیق و خاصی دارد، اما دوربینهای دیجیتال ضعف و مزایایی دارد. ضعف دیجیتال در این است که هنوز به تکنولوژی کاملی نرسیده است، اما سرعت یادگیری را بالا برده و کارها را به مراتب راحت کرده است.
سالار نیرهدی در پایان صحبتهایش، استاد، استعداد و پشتکار را سه عامل اساسی در پیشرفت یک عکاس میداند.
• گلگیران، سوژهای بکر
مسعود بهروان و عکسهایش از این مراسم، یکی دیگر از سه عکاسی است که در گالری هنر ملاقاتش میکنم. بهروان که تحصیلکرده رشته مهندسی مکانیک است، عکاسی را از سال 86 و با معرفی زینالعابدین نصیری آغاز کرده است.
بهروان درباره مراسم گلگیران در بیجار میگوید: مراسم عزاداری از دوران صفویه شروع شده است به علت اینکه سلسله صفویه به عزاداری بها میدادند، اما پس از سلطنت رضاخان و مخالفت وی با عزاداری، مردم اعتراض و مخالفت خود را با گلنشان میدادند که تا به امروز ادامه داشته است.
این عکاس معتقد است، مراسم عاشورای بیجار، به لحاظ مستند اجتماعی سوژه ناب و بکری است که مورد توجه عکاسان سراسر ایران و حتی عکاسان خارجی میباشد.
بهروان که در زمینه عکاسی خبری نیز فعالیتهایی انجام داده است، میگوید: علاوه بر زمینه خبری، مایلم تا در زمینه عکاسی هنری نیز حرفهای شوم.
این عکاس درباره تعداد و سایز عکسهای نمایشگاه میگوید: 32 قطعه عکس را در این نمایشگاه با سایز 50 در 70 بر روی شاستیهای چوبی به قطر 16 میلیمتر چسباندهایم.
بهروان درباره هزینههای چاپ عکسها میگوید: کلیه هزینههای مالی چاپ عکسها برعهده انجمن سینمای جوان بوده است.
مسعود بهروان به گروه عکاسی افرنگ اشاره میکند و میگوید: این گروه از سال 1386 راهاندازی شده و تاکنون پنج عکاس در آن عضویت دارند.
• عکاسی راحت در بیجار
السانا حسینی، عکاس زن جوان این گروه، مدرک کارشناسی عکاسی خود را از دانشگاه علمیـ کاربردی تهران دریافت کرده و تا امروز یک نمایشگاه انفرادی و دو نمایشگاه جمعی داشته است.
وی عکاسی در حیطه اجتماعی و به تصویرکشیدن فقر مردم را از علایق خود میداند و درباره مراسم عاشورای بیجار و عکاسی در آنجا میگوید: در بیجار و مراسم عاشورای آنجا راحتتر عکاسی کردم تا در مراسم عزاداری زنجان.
***
راست گفتهاند که نمادها، زبان گویای بشریت در تمام دورانها بوده است. دوربین این عکاسان، شور دینی مردمان گوشهای از ایران را برای همیشه در لنزهای خود به اسارتی دلنواز کشیدهاند.
منبع :http://www.mardom-e-no.com/index.php?id=18171